Stop, look and listen

Ik sprak onlangs een cliënt met (onder andere) een enorm sterke emotionele overexcitability. Bij vrijwel alles wat haar overkwam verdronk ze bijkans in de plethora aan emoties en emotionele associaties die de betreffende situatie opleverde.

Haar situatie deed me denken aan wat Dabrowski over Emotionele Everxictability schreef: OE manifesteert zich onder meer door inhibitie (timide en verlegen zijn), extase (enthousiasme), sterk affectief geheugen, zorgen over de dood, angsten, depressie, gevoelens van eenzaamheid, behoefte aan veiligheid, exclusieve relaties, moeite met aanpassen in een nieuwe omgeving, etc.*

Allemaal gevoelens die de meeste mensen met een groot ontwikkelpotentieel en sterke OE kennen, en die behoorlijk invasief kunnen zijn. De vraag van mijn client was: hoe voorkom is dat mijn emoties in het moment met mij weg lopen? Ze maakte zich bijvoorbeeld zorgen over het feit of ze wel voldoende professioneel over kwam bij haar collega's en voelde zich vaak als (sic) 'emotionele muts' weggezet.

Waar niet zozeer de emoties inhoudelijk maar vooral de overweldiging die ze veroorzaken mensen hindert in hun functioneren komt bij mij de slogan van een oude Engelse verkeerscampagne bovendrijven: Stop, Look and Listen – bedoeld om onvoorzichtig oversteken van bijvoorbeeld spoorlijnen tegen te gaan.


In emotionele situaties is dat misschien nog wel het beste eerste advies. Voordat je emoties met je op de loop gaan: stop. Kijk naar jezelf, wat is het dat je dwars zit? En luister: luister naar je emoties, maar ook naar de verstandelijke evaluatie van die emoties. Bij welke reactie heb JIJ belang?

 

Deze eenvoudige, op het oog misschien zelfs simplistische, manier van denken helpt haar nu dagelijks. En niet alleen haar, ook als coach en in mìjn priveleven pas ik deze methode dagelijks toe. Vaak zijn de eenvoudigste oplossingen de meest werkbare tenslotte!

 

* Ontleend aan: Multilevelness of emotional and instinctive functions, blz 73, uitgave van de Katholieke Universiteit van Lublin, Polen, 1996.